اساسنامه کانون مادر - کودک

تعاریف واژگان:

مادر: زنان صاحب فرزند مادر نامیده می شوند که در این طرح کلیه خانم های مجرد، متاهل، صاحب فرزند و.... را شامل می شود.

 

کودک: به افراد دارای سن صفر تا دوازده سال کودک اطلاع می گردد.

 

بازی: عبارت است از هرگونه فعالیت مفرح و شادی آفرین که برخواسته از تمایلات درونی کودک بوده و به دلخواه او انجام می شود.

 

گروههای بازی: گروهی از کودکان (حداکثر شش نفر) به همراه مادران و مربیان آنها را گویند که به منظور ارضای نیاز کودکان از طریق شرکت در بازیهای داری مقررات شکل می گیرد. این بازیها شامل بازیهای اجتماعی، بازیهای نمایشی، سمبلیک و…  می باشد. به عنوان مثال بازیهای اجتماعی بازیهایی است که در آن کودکان بهمراه مادران به ایفای نقش در اجتماع پرداخته و ملزم به رعایت قوانین و مقررات می گردند. مثل رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی

 

خانه اسباب بازی: مکانی است مجهز به اسباب بازی های مختلف که با هدف ارتقای سلامت کودکان، آموزش مهارتهای زندگی و سبک زندگی ،ارتقای فرهنگ بازی در خانواده و ایجاد روابط موثر بین همسالان از طریق بازی و اسباب بازی در مناطق 22گانه شهرداری تهران احداث گردیده است.

کانون"مادر و کودک": واحدی است غیر انتفاعی و غیررسمی که با هدف به کارگیری مادران در امور آموزشی، تربیتی، اجتماعی و فرهنگی و شناساندن وضعیت و جایگاه اجتماعی کودکان و نیز مشارکت موثر در موضوعات، مسایل و برنامه های آنان تشکیل می گردد.

 

مشاوره: رابطه ای است همدلانه، هدفدار و غیر رسمی که برای حل مشکل، تصمیم گیری و مداخله در بحران به کار رفته و شامل مشاوره تربیتی، خانواده و ... می باشد.

 

 

مقدمه

تربیت کودکان از بدو تولد از روابط نزدیک والدین- کودک سرچشمه می گیرد. تجربه ثابت کرده است  که کودک بیش از هر کس از پدر ، مادر و معلمان خود تاثیر می گیرد و نیمی از دنیای کودکی در آرزوی تبدیل شدن به پدر، مادر یا معلم خود سپری می شود. از نظر کودک، کامل ترین و قدرتمندترین افراد، والدین و معلم های او هستند.

کودکان دنیای خود را با گروه همسالان، محیط، امکانات و فضای زندگی، اطرافیان (بخصوص والدین)، معلم ها، اسباب بازی و بازی ها  می سازند که در این میان بازی بهترین روشی است که کودک به واسطه آن می تواند خودش و دنیای پیرامونش را بیازماید زیرا در بازی کردن،  کودک از هر پنج حس خود به بهترین شکل  استفاده می کند.

تحقیقات نشان می دهد کودکی که از سه سالگی زیر نظر پدر و مادر خود به بازی کردن درست و هدفمند بپردازد در 7 سالگی از لحاظ ذهنی، درسی، برخورد اجتماعی و گروهی از سایر همکلاسی های خود بالاتر بوده و بازی به او کمک می کند تا از نظر درسی به خصوص در یادگیری زبان دوم و ریاضیات عملکردهای عالی داشته باشند.

والدینی که برای کودکانشان ، زمان هایی را به بازی با آنها اختصاص داده اند، مشکلات کمتری در سنین نوجوانی با آنها داشته اند زیرا در نهان کودک، اعتماد به پدر و مادر شکل گرفته و در سن نوجوانی هم قادر به برقراری ارتباط با والدین خود می باشند.

می توان با اطمینان گفت  صرف وقت بیشتر برای کودک در سال های اول زندگی، به معنی داشتن خیالی راحت تر در سال های بعد است. یعنی اگر در سال های نخستین زندگی کودک، با آگاهی و حوصله و دست و دل بازی  از نظر وقت و متناسب با شرایط سنی کودک به او رسیدگی کنیم، به تدریج کارهای مربوط به تربیت او آسان تر شده و آسایش خاطر بیشتری در ارتباط با فرزندان فراهم می گردد.

بسیاری از مواقع والدین فراموش می کنند که زندگی با کودک (در بازی) لذت بخش است و خود را در قیدها و نگرانیها غرق می کنند. در حالیکه تلاش برای افزودن بر آگاهی خود نسبت به دنیای کودکان و کوشش برای ایجاد فرصت های مناسب برای رشد و پرورش مطلوب فرزند، در کنار رضایت و خوشحالی از داشتن فرزند و ایجاد موقعیت هایی برای لذت بردن از وجود یکدیگر معنی می دهد و کار تربیت فرزند را آسان تر می کند.

این کار پس انداز مناسبی است برای بهره برداری در سنین نوجوانی کودکان، آن گاه که بحران های درونی وبیرونی در زندگی آنها، فرصت هر نوع تجدید نظر در روش برخورد با او را از والدین سلب
می کند و آنها را با موضوع هایی تازه و پیچیده روبرو می سازد.

قابل ذکراست که و رای هراسباب بازی، هیچ چیز جای پدر و مادر را در بازی های کودکانه نمی گیرد. والدین بهترین ومحبوب ترین اسباب بازی کودک هستند. بدین منظور والدین برای بازی باکودکان  خود باید اطلاعات لازم را داشته باشند وبرای اجرای آن  برنامه ریزی کنند.

 

ضرورت اجرا:

کودکان امروز، جامعه فردا را می سازند، آنها به زودی در کنار یکدیگر زندگی ای را آغاز خواهند کرد که ره توشه ی آن را از کودکی برگرفته اند.

کودکان ما قرار است در دنیایی زندگی کنند که هر لحظه دچار تحول و نوآوری می شود. ذهن و مغز آنها باید آنقدر پرورش یابد که بتوانند خود رابا این تحولات همراه و همگام کنند. با آموزش
 شیوه های تربیتی صحیح به والدین در خصوص پرورش فرزندان خود (بویژه در سالهای اول زندگی) می توانیم کودکان را آماده پاسخگویی به تحرکات وارد شده در دنیای مدرن نماییم. دنیایی که با گسترش سریع فناوری روز مانند تلویزیون، کامپیوتر، و اسباب بازی های مدرن و خطرناک چالش جدی و جدیدی در پیش روی والدین امروز قرار داده است. تحقیقات نشان می دهد کودکانی که در دوران پیش دبستانی کارتون ها و برنامه های رایانه ای خشونت آمیز تماشا می کنند، در دوران مدرسه بیش از سایر کودکان رفتارهای ضد اجتماعی از خود نشان می دهند. علاوه بر رفتارهای خشونت آمیز، چاقی و تنبلی مفرط، عدم ابتکار و نوآوری، مصرف زدگی، انزوا، عدم تمایل به برقراری ارتباط با دیگران، خطرات ناشی از بکارگیری بعضی از وسایل و اسباب بازی های خطرناک و .... از جمله علایم استفاده ی ناصحیح و بدون برنامه ریزی خانواده ها از امکانات فناوری است.

مادران در دنیای امروز باید با شناخت صحیح از کودکان خود بتوانند به نیازها و توانایی های آنها پی برده و با برنامه ریزی مناسب در کنار به کارگیری فن آوریهای مدرن احساس ذوق و زیباشناسی، تخیل، ابتکار، خلاقیت و نوآوری، نظم و دقت و مهارتهای زندگی را در کودکان پرورش دهند تا ضمن کنترل ناتوانی ها و کم توانائی های کودک از زیاد شدن ضعف و ناتوانی پیشگیری کنند.

آنچه که برای مادران باید مهم باشد اینست که با به کارگیری روشهای صحیح تربیتی در 7 سال اول زندگی کودک که بنیادی ترین سال های شکل گیری شخصیت آینده کودک است نقش بسیار مهمی را ایفا خواهند کرد.

بهترین راه مناسب برای شناخت مادر از کودک خود هنگام بازی است. زیرا بازی شغل کودک است. پنجره ای که به روی جهان پیرامون وی باز شده و راهی برای کشف رویاها و خلاقیت های وی و آموزش ارتباط با سایر انسانها (بخصوص پدر و مادر) و نیز شناخت پدیده ها و موجودات می باشد.

کودکان بهنگام بازی بخشی از نیروی فکری و بدنی خود را به کار گرفته و بازی را بخشی از زندگی عادی خویش به حساب می آورند. کودکان از طریق بازی، خود و دنیایشان را می شناسند و نسبت به آن آگاهی و تجربه کسب می کنند. بازی به کودکان فرصت می دهد تا افکار و احساساتشان را بیان نموده، رفتار خود را کنترل کرده و در عین حال زمینه ای را فراهم می سازد تا جدیت،
تصمیم گیری، حل مسئله، همکاری و ابتکار در کودک افزایش یابد.

 

دکتر رابرت وایت می گوید: «بازی کردن برای همه افراد کاری شادی آفرین است ولی برای کودکان، علاوه بر شادی بخش بودن عملی جدی محسوب می شود».

تحقیقات نشان می دهد بازی کودک با همسالان و والدین مهمتر از نوع اسباب بازی است و  همچنین بازی با کودک (بخصوص مادر) به رشد اجتماعی و عاطفی آنها کمک می کند کودک با دنیای واقعی، زیبایی و زشتی ها آشنا می شود و کم کم می آموزد با همیاری و مشارکت کارهایش را پیش ببرد.
 می آموزد که مسئولیت پذیر باشد و راههای بروز و بیان اعتقادات و احساسات خودرا بیابد. در هنگام بازی  کلمات، برخوردها و رفتارهای کودک آینه ی تمام نمای طرز صحبت و برخورد والدین
 می باشد.

بازی با کودک رابه هیچ عنوان نمی توان وقت تلف کردن دانست زیرا بخش مهمی از آینده کودک با بازی کردن با او شکل می گیرد و استعدادهای نهفته و پنهان او فرصت شکوفایی می یابد. باتوجه به این موضوع و در راستای احداث خانه های اسباب بازی و همچنین با عنایت به ضرورت مشارکت مادران درامور آموزشی، تربیتی، فرهنگی و اجتماعی، تشکیل کانون «مادر و کودک» در کنار خانه های اسباب بازی به منظور آشنایی بیشتر و بهتر والدین از کودکان خود (رشد شناختی، روانی، عاطفی و جسمانی) در جهت ایجاد رابطه طبیعی، صمیمانه، توام با احترام و پذیرش، ایجاد محیط مناسب برای پرورش و از بین بردن تاثیرات تربیت نامطلوب و جلوگیری از اشتباهات و ضعف های احتمالی مادران لازم و  ضروری به نظر می رسد.

 

هدف کلی:

- ارتقای سطح سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی مادران و کودکان

هدف جزئی:

- افزایش اطلاعات والدین در تربیت و پرورش کودکان

- شناخت والدین با مراحل رشد هوشی، حسی- حرکتی، ذهنی، عاطفی، روانی و اجتماعی کودکان

- رشد ارتباطات کلامی و غیر کلامی مادر و کودک

- آموزش مهارت ها و تمرین های لازم در کسب مهارتهای زندگی به کودکان و مادران

- جلب مشارکت والدین به منظور مدیریت خانه های اسباب بازی در تعامل با والدین دیگر

- افزایش خلاقیت مادران در جهت به کارگیری مناسب اسباب بازی و شیوه های بازی برای کودکان و تعامل هدفمند مادر و کودک

- ترغیب و توانمندسازی مادران برای شرکت در فعالیت های گروهی

- آموزش به منظور تنظیم سبد اقتصادی خانواده براساس نیازهای جسمی و روانی کودکان

- آموزش نحوه تربیت کودکان به مادران از طریق ارتباط گیری موثر با کودک خود و دیگر کودکان

 

فعالیت های پیشنهادی کانون

شرح فعالیتهای ذیل در راستای تشکیل کانون «مادر و کودک» به منظور توانمندسازی مادران در اجرای برنامه های خانه ی اسباب بازی اعلام می گردد.

1- فعالیتهای آموزشی :

- رشد خلاقیت کودکان

- آشنایی با بازیها (سنتی، گروهی، حسی- حرکتی و...)

- رفتار با کودک

- آشنایی با انواع بازیها براساس محیط بازی، بازیکن، جنس، وسیله بازی و....

- آشنایی با مهارتهای زندگی در ارتباط با کودک

- مراحل ارتباط گیری موثر با کودک

- و.....

2- فعالیتهای فرهنگی- هنری

- اجرای تئاتر توسط مادر و کودک و....

- تهیه کتاب قصه ی کودک از زبان مادر

- داستانسرایی مادران برای کودکان

- نمایش فیلم و تحلیل فیلم های تربیتی توسط کارشناسان برای مادران

- تهیه نشریه کودک توسط مادران

- و.....

3- فعالیتهای تفریحی

- برگزاری تورهای تفریحی- آموزشی با حضور کودکان و مادران

- برگزاری جشن ها به مناسبت های مختلف ملی، مذهبی، تولد کودکان و....

4- فعالیت های ورزشی

- برپایی مسابقات مختلف ورزشی

- اجرای بازیهایی با فعالیتهای تحرکی توسط مادر و کودک

- و....

5- برگزاری دوره های مشاوره برای مادران و کودکان

نظیر مشاوره های تربیتی، مشاوره خانواده و...

6- فعالیتهای اجتماعی

- بررسی مشکلات محله (توسط مادر و کودک)

- مشارکت و تعامل مادران، کودکان و مربیان در نگهداری خانه ی اسباب بازی

- و ....

اعضای کانون:

- مدیر خانه سلامت محله

- مدیر و مربی خانه های اسباب بازی

افراد علاقمند شامل: مادران، کارشناسان، متخصصان و دست اندرکاران امور کودک، و...

 وظایف اداره کل سلامت

-         سیاستگذاری و نظارت بر شکل گیری کانون

-         ارائه پیشنهادهای اجرایی به منظور پیشبرد کانون

-         کمک در اجرای برنامه های کانون از طریق منطقه

 

وظایف اداره سلامت مناطق

- تبلیغات و اعلام فراخوان به منظور عضویت مادران

- برنامه ریزی، زمان بندی و اجرای فعالیتها آموزشی، تفریحی و ....

- هماهنگی و کمک به تامین امکانات به منظور اجرای فعالیتهای هنری، فرهنگی، ورزشی و اجتماعی و ....

- نظارت بر حسن اجرای برنامه ها و کلیه فعالیتهای کانون

- توجیه کارشناسان و مربیان خانه های اسباب بازی و سلامت محله به منظور اجرای طرح کانون «مادر و کودک»

 

وظایف خانه های اسباب بازی منطقه

1-    ثبت نام از کلیه مادران و علاقمندان محله به منظور عضویت در کانون

2-    تشکیل هسته ی اولیه کانون با ثبت نام 5 نفر از مادران و علاقمندان عضویت در کانون

3-    تکمیل فرم عضویت کانون "مادر و کودک"

4-    توجیه مادران جهت مشارکت و تعامل در کانون

5-    تشکیل جلسات عمومی به منظور آشنایی مادران با اهداف کانون

6-    نظارت بر تشکیل گروههای بازی

7-    همکاری در اجرای فعالیتهای آموزشی، تفریحی، ورزشی و ... برای اعضای کانون

 

شرح وظایف کانون

1-    همکاری و تعامل با مدیریت خانه اسباب بازی

2-    به کارگیری تواناییها، دانش و مهارتهای مادران در ایجاد ارتباط موثر با کودکان

3-    مشارکت و تعامل در مدیریت خانه های اسباب بازی

4-    ترغیب و تشویق مادران غیر عضو برای شرکت در فعالیتهای گروهی کانون

5-    تشکیل گروههای بازی کودک و مادر شامل بازیهای اجتماعی، بازی با اشیاء، بازی های نمایشی، بازیهای سمبلیک و...

6-    برنامه ریزی و اجرای فعالیتهای هنری، آموزشی، تفریحی، ورزشی و ....

7-    برپایی جلسات مشاوره ای عمومی جهت رفع مشکلات مادران با  کودکان

8-    معرفی یکی از اعضا به عنوان دبیر کانون جهت هماهنگی فعالیتهای کانون

9-    ارائه گزارش ماهانه از عملکرد کانون به مدیر خانه اسباب بازی

کانون مادر - کودک منطقه3...